Sağlık Bakan Yardımcısı Birinci: Sigara kimlikle satılabilir

Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayıp Birinci, Türkiye’de sigara kullanımına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Erzurum’da düzenlenen MedAI 26 Tıpta Yapay Zeka Kongresi’nde konuşan Birinci, sigara kullanımının artışına karşı yeni önlemler üzerinde çalıştıklarını belirterek, Japonya’da uygulanan kimlikle sigara satışı modelinin Türkiye için de planlandığını ifade etti.

Sigara kullanımı endişe verici boyutta

Türkiye’de sigara kullanım oranlarının yüksek seviyelerde olduğuna dikkat çeken Birinci, erkeklerin yaklaşık yarısının sigara kullandığını, kadınlarda ise bu oranın dörtte bire ulaştığını söyledi. Bu tabloyu endişe verici olarak nitelendiren Birinci, kullanımın artış eğiliminde olduğunu vurguladı.

Sigara kullanımının özellikle genç yaşlara kadar indiğine dikkat çeken Birinci, uluslararası araştırmalara göre 15-16 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 55’inin sigaraya eriştiğini ve ilk deneme yaşının 12 yaşın altına düştüğünü ifade etti. Ayrıca kız çocuklarında sigara kullanım oranının erkeklerle eşit hale geldiğini kaydetti.

Sağlık ve ekonomik maliyetler artıyor

Sigara kullanımının sağlık sistemine getirdiği yükün de ciddi boyutlarda olduğunu belirten Birinci, kişi başı sağlık harcamasının 840 dolar olduğu Türkiye’de sigara içen bir kişinin maliyetinin 1028 dolara çıktığını söyledi.

Bunun yanı sıra tütün ürünlerine yönelik hane halkı harcamasının yıllık 15 milyar lirayı bulduğunu belirten Birinci, sigaraya bağlı yangın hasarının 4 milyar lira seviyesinde olduğunu ifade etti. Sigara kaynaklı sağlık harcamasının ise 5 milyar dolar olduğu bilgisini paylaştı.

Pasif içicilik ve ölüm oranları

Dünya genelinde her yıl 7 milyon kişinin tütün nedeniyle hayatını kaybettiğini söyleyen Birinci, 1,6 milyon kişinin ise pasif içicilik nedeniyle yaşamını yitirdiğini belirtti. Sigaranın kanser türlerinin yüzde 25’inden sorumlu olduğuna dikkat çekti.

Türkiye’de akciğer kanserinin en önemli nedeninin sigara olduğunu vurgulayan Birinci, ülkede her 100 çocuktan 44’ünün sigara dumanına maruz kaldığını ifade etti. Türkiye’nin Endonezya’dan sonra dünyanın en çok sigara tüketilen ülkesi olduğunu ve kişi başı günlük tüketimin 17 dal olduğunu söyledi.

Fiyat politikası etkili bir araç olarak görülüyor

Sigara kullanımını azaltmada en etkili yöntemlerden birinin fiyat politikası olduğunu dile getiren Birinci, Türkiye’de sigaranın dünya genelinde en ucuz ülkeler arasında yer aldığını ifade etti. Bu durumun tüketimi artıran bir unsur olduğuna dikkat çekti.

Birinci, gelişmiş ülkelerde sigara fiyatlarına yapılan yüzde 4’lük zammın kullanım oranını yüzde 7-8 azalttığını, gelişmekte olan ülkelerde ise yüzde 10’luk artışın benzer etkiler yarattığını söyledi. Ayrıca fiyat artışlarının sigara içenlerin oranında yüzde 2,1 azalma, toplam tüketimde ise yaklaşık yüzde 3,8-4 düşüş sağladığını belirtti.

Elektronik sigara uyarısı

Elektronik sigaraların zararsız gibi gösterilmesine de değinen Birinci, bu ürünlerin sigaraya başlama oranını üç kat artırdığını ifade etti. Elektronik sigaranın pazarlanma biçiminin yanlış bir algı oluşturduğunu söyledi.

Elektronik sigaranın bazı ülkelerde satışının tamamen yasaklandığını belirten Birinci, Türkiye’de de yasal olmadığını ancak bulundurmanın yasaklanmadığını hatırlattı. Bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini dile getirdi.

Kimlikle sigara satışı gündemde

Sigara kullanımını azaltmaya yönelik yeni adımlar üzerinde çalıştıklarını belirten Birinci, Japonya’da uygulanan kimlikle sigara satışı modelinin Türkiye’de de gündemde olduğunu açıkladı. Bu uygulamanın özellikle gençlerin erişimini zorlaştırmayı hedeflediğini ifade etti.

Birinci, “Japonlar artık sigarayı kimlikle veriyor insanlara. Bizim de planlarımızdan birisi bu” diyerek, bu sistemin Türkiye’de de uygulanabileceğine işaret etti. Bu yaklaşımın sigaraya erişimi kontrol altına almayı amaçladığı değerlendiriliyor.

Kongrede sağlık sistemine ilişkin değerlendirmeler yapıldı

Atatürk Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen MedAI 26 Tıpta Yapay Zeka Kongresi’nde konuşan Birinci, Türkiye’nin son 24 yıldaki sağlık dönüşümünü, dijitalleşme adımlarını ve geleceğe yönelik hedefleri de katılımcılarla paylaştı.

Sunumunda sağlık sisteminin mevcut durumu ve karşılaşılan sorunlara da değinen Birinci, özellikle tütün kullanımının oluşturduğu risklere dikkat çekti. Sağlık politikalarının bu doğrultuda şekillendirildiğini ifade etti.

Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayıp Birinci’nin açıklamaları, Türkiye’de sigara kullanımının azaltılmasına yönelik yeni düzenlemelerin gündemde olduğunu gösterirken, kimlikle satış gibi uygulamaların önümüzdeki dönemde tartışılmaya devam edeceğine işaret ediyor.